Git Handbook

02 · Các lệnh Git hằng ngày

Nhóm command bạn sẽ sử dụng gần như mỗi ngày: status, diff, add, commit, log, show, restore, rm và mv.

Nhóm commandKiểm tra Stage Commit Files

1. Kiểm tra trạng thái và thay đổi

`git-status`

Cho biết branch hiện tại và trạng thái tracked/untracked/staged.

Cú pháp: git status [-s|-sb]
Hiểu đơn giản: Đây là “dashboard” an toàn nhất trước và sau hầu hết thao tác.

git status
git status -sb

-s = short; -b thêm branch/tracking info.

`git-diff`

So sánh nội dung giữa working tree, index, commits hoặc branches.

Official docs ↗

Cú pháp: git diff [<commit> [<commit>]] [-- <path>]
Hiểu đơn giản: Không đối số: xem thay đổi chưa stage. --staged: xem snapshot đã stage so với HEAD.

git diff
git diff --staged
git diff main..feature/login
git diff HEAD~1 HEAD -- src/

`git-log`

Hiển thị lịch sử commit.

Official docs ↗

Cú pháp: git log [options]
Hiểu đơn giản: Có thể filter, format, graph và giới hạn phạm vi commit.

git log --oneline
git log --oneline --graph --decorate --all
git log --author="Thinh" --since="2 weeks ago"
git log -- src/auth.js

`git-show`

Hiển thị object/commit cụ thể.

Official docs ↗

Cú pháp: git show [<object>]
Hiểu đơn giản: Thường dùng để đọc metadata + patch của một commit hoặc lấy nội dung file tại commit.

git show HEAD
git show abc123
git show HEAD~2:src/app.js

2. Staging Area

`git-add`

Đưa nội dung thay đổi vào index cho commit kế tiếp.

Official docs ↗

Cú pháp: git add <path> | git add -p
Hiểu đơn giản: git add stage nội dung, không chỉ “đánh dấu filename”. Nếu file thay đổi tiếp sau khi add, phần mới chưa tự được stage.

git add README.md
git add src/
git add .
git add -p src/app.js

Ưu tiên git add -p khi một file chứa nhiều thay đổi thuộc các mục đích khác nhau.

`git-restore`

Khôi phục file hoặc unstage thay đổi.

Official docs ↗

Cú pháp: git restore [--staged] <path>
Hiểu đơn giản: Không --staged: cập nhật working tree từ source mặc định. Có --staged: đưa index về HEAD nhưng giữ working changes.

git restore app.js
git restore --staged app.js
git restore --source=HEAD~1 -- app.js

Lệnh git restore app.js có thể làm mất thay đổi chưa commit trong file.

3. Tạo commit

`git-commit`

Tạo commit mới từ nội dung trong index.

Official docs ↗

Cú pháp: git commit [-m <message>]
Hiểu đơn giản: Commit ghi snapshot đã stage cùng metadata và parent reference.

git commit -m "feat(auth): add login validation"
git commit -am "fix: handle null user"
git commit --amend --no-edit

-a chỉ tự stage file đã tracked; file mới vẫn cần git add.

Commit message gợi ý

feat(auth): add password reset
fix(order): prevent duplicate checkout
docs: explain local setup
refactor(payment): extract gateway adapter
test(user): cover duplicate email case

4. Quản lý file tracked

`git-rm`

Xóa file khỏi working tree và index, hoặc chỉ bỏ tracking.

Official docs ↗

Cú pháp: git rm [--cached] <path>
Hiểu đơn giản: --cached rất hữu ích khi file như .env đã bị track nhưng bạn muốn giữ local.

git rm old.txt
git rm --cached .env

`git-mv`

Di chuyển/đổi tên file và stage thay đổi tương ứng.

Official docs ↗

Cú pháp: git mv <old> <new>
Hiểu đơn giản: Convenience command cho rename/move.

git mv docs/old.md docs/new.md

`.gitignore`

.gitignore chỉ ảnh hưởng file chưa tracked. Nếu file đã được commit, hãy bỏ tracking trước.

# Node
node_modules/
dist/
.env
*.log

# PHP
/vendor/
/storage/logs/*

Official gitignore docs ↗

Workflow commit khuyên dùng

git status
git diff
git add -p
git diff --staged
git commit -m "feat: ..."
git status